Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Kütüphaneleri Yönetmeliği   

Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Yönerge Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Merkez Kütüphane ile bu kütüphaneye bağlı olarak oluşturulacak olan birim kütüphanelerinin örgütlenme, görev ve çalışma esaslarını belirlemek amacı ile düzenlenmiştir.

Tanımlar
Madde 2- Bu Yönergede geçen,
a) Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'ni,
b) Daire Başkanlığı : Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığını,
c) Birim Kütüphaneleri: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'ne bağlı birimlerin kütüphanelerini,
d) Materyal: Kütüphanede kullanılabilir her türlü malzemeyi ifade eder.
 

Kuruluş Amaçları
Madde 3- Kütüphaneler, Üniversitede yapılan eğitim-öğretim ve araştırmalar için gereken bilgi, belge birikimini sağlamak, bu bilgi ve belgeleri ihtiyaç sahiplerinin yararlanmasına hazır bulundurarak, bilgi gereksinimini karşılamak amaçları ile kurulurlar.

Örgütlenme
Madde 4- Üniversitedeki kütüphane hizmetlerinin tek bir merkezi kütüphane çerçevesi içinde örgütlenmesi ve yürütülmesi esastır. Birden fazla eğitim kurumunun bulunduğu yerleşim alanlarında birer merkezi kütüphane, tek bir yükseköğretim kurumunun bulunduğu yerleşim alanlarında ise o yüksek öğretim kurumuna ait birer kütüphane kurulabilir. Bölümler ve daha alt düzeydeki birimler için ayrı ayrı kütüphaneler kurulamaz.

Yönetim
Madde 5- Üniversitedeki kütüphane hizmetleri bu Yönerge hükümleri çerçevesinde Daire Başkanlığı ve başkanlığa bağlı kütüphane yöneticileri ya da sorumluları tarafından düzenlenir ve yürütülür. Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesi uyarınca kurulan kütüphaneler, Daire Başkanlığına bağlı olarak bu Yönerge hükümleri çerçevesi içinde ve adı geçen Daire Başkanlığının genel gözetim ve denetimi altında görev yaparlar.
Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı ve Görevleri
Madde 6- Daire Başkanlığı, atanacak bir başkanın yönetiminde aşağıdaki görevleri yapar:
a) Kütüphane hizmetleri için yeterli kadroyu oluşturmada gerekli çalışmaları yapmak, kütüphanelere atanacak veya görevlendirilecek personel konusunda Rektörlüğe görüş bildirmek ve Üniversitedeki kütüphane personeli üzerinde genel eğitim ve denetim görevini yürütmek,
b) Eğitim-Öğretim ve araştırmaların gerektirdiği bilgi ve belge ihtiyaçlarını karşılamak için yurt içinden ve dışından kitap, süreli yayın, tez, mikro-film, gör-işit gereçleri, video bant ve benzeri her türlü bilgiyi sağlamak, saklanan bilgileri sistematik bir şekilde düzenleyerek ihtiyaç sahiplerinin kullanımına hazır bulundurmak; bilgi ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli kütüphane hizmetlerini düzenlemek, yürütmek ve denetlemek,
c) Üniversitedeki birimler aracılığı ile yapılan istekleri göz önüne alarak her yıl yurt içinden ve yurt dışından sağlanacak kitap, süreli yayın, araç-gereç ve benzeri materyal için gerekli bütçe taslağını hazırlayıp Rektörlüğe sunmak.
d) Yapılmış olan istekleri, Kütüphane ve Danışma Kurulunun önerilerini dikkate alarak sağlanan ödenek miktarının dengeli bir şekilde birimlere tahsisi ve buna göre satın alınacak kitap. süreli yayın ve benzeri materyal hususunda Rektörlüğe öneride bulunmak,
e) Araç ve gereçlerin en yeni teknoloji ile düzenli olarak yenilenmesini sağlamak,
f) Kütüphane ve Dokümantasyon hizmetleri hakkında faaliyet raporu hazırlamak ve her yıl Ocak ayı içinde Rektörlüğe sumak,
g) Merkez ve birim kütüphanelerinin eşgüdüm ve işbirliği içinde çalışmalarını sağlamak ve bu amaçla mesleki kurslar açmak, eğitim programları düzenlemek,
h) Gerektiğinde kütüphanecilik eğitimi gören öğrencilere staj ve uygulama çalışmaları yapmak.
i) Bu Yönerge uyarınca görev alanına giren ve kütüphane hizmetlerinin gerektirdiği diğer çalışmaları yapmak.
 

Birim Kütüphane Yöneticiliği ve Görevleri
Madde 7- Fiziksel durum ya da gereksinimler nedeniyle oluşturulabilecek olan birim kütüphaneleri yöneticileri ve personeli;
a) Kütüphanelerinde verilecek hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından yapılan düzenlemeler çerçevesi içinde yürütmek,
b) Kütüphanelerince ihtiyaç duyulan araç-gereç ve diğer her türlü kütüphane materyalini Daire Başkanlığına bildirmek,
c) Her yıl Aralık ayı içinde hazırlayacağı faaliyet raporunu Daire Başkanlığına sunmak,
d) Bu Yönerge uyarınca görev alanına giren ve kütüphane hizmetlerinin gerektirdiği diğer çalışmaları yapmak.

Kütüphane Hizmetleri
Madde8- Kütüphane hizmetleri ''Teknik Hizmetler'' ve ''Okuyucu Hizmetleri'' olmak üzere iki grup halinde düzenlenir ve yürütülür.
 

Teknik Hizmetler
Madde 9- Teknik Hizmetler:
a) Kitap, süreli yayın, tez, mikro-film,video-bant, gör-işit araçları gibi her türlü kütüphane materyalinin seçimi, satın alınması ve bağış veya değişim yolu ile sağlanması,
b) Sağlanan kütüphane materyalinin çağdaş bilimsel yöntemler uyarınca sınıflandırılması, kataloglanması, ihtiyaç sahiplerinin kullanımına hazır duruma getirilmesi ve sürekli olarak kullanıma hazır bulundurulması, hizmetlerini kapsar.

Okuyucu Hizmetleri
Madde 10- Okuyucu Hizmetleri:
a) İhtiyaç sahiplerinin belirli bir ''yerinde inceleme'' ve ''ödünç verme'' sistemi çerçevesi içinde her türlü kütüphane materyalinden yararlanmalarının sağlanması,
b) Fotokopi, yayın taraması ve benzeri hizmetlerin düzenlenmesi ve yürütülmesi,
c) Bir kütüphanede bulunmayan materyalin yurtiçi veya yurtdışı kütüphanelerden sağlanması,
d) Görsel ve işitsel araç, gereç ve materyalin ihtiyaç sahiplerinin yararlanmalarına hazır bulundurulması,
e) Kütüphane hizmetlerinin tanıtılması ve bu hizmetlerden yararlanmanın yaygınlaştırılması için Üniversite içine ve dışına yönelik seminer, konferans ve yayın yollarıyla ihtiyaç sahipleri ile iletişim sağlanması,hizmetlerini kapsar.

Kütüphanelerden yararlanma
Madde 11- Kütüphaneden, üniversitenin akademik ve idari personeli ile öğrencilerinin dışında dışarıdan başvuracak olan araştırıcılar faydalanabilir. Ancak, kütüphaneden yararlanmak isteyenlerin “ÇOMU Kütüphanesi Okuyucu Kartı” çıkartmak zorundadırlar.
Madde 12- Üniversite mensupları dışındaki gerçek kişiler, kamu ve özel sektör kuruluş mensupları kütüphane hizmetlerinden yararlanabilmek için 14 üncü madde uyarınca her yıl yeniden belirlenecek üyelik aidatını ödemek sureti ile kütüphaneye üye olmak ve her defasında üyelik kartlarını göstermek zorundadır. Bu kişiler ödünç verme hizmetlerinden yararlanamazlar.

Madde 13- Üniversitenin işbirliği yapmış olduğu yurtiçi ve yurtdışındaki üniversitelerin ve kuruluşların öğretim elemanları ve öğrencileri Üniversite personeli ve öğrencileri gibi kütüphaneden yararlanma imkanlarına sahiptirler.

Ücret Karşılığında Yararlanma
Madde 14- Üyelik aidatı ve kütüphanelerin hangi hizmetlerinden hangi ücretler karşılığında yararlanılabileceği her yıl Aralık ayı içinde Daire Başkanlığının önerileri üzerine Rektörlükçe belirlenir ve ilgililere duyurulur.

Ödünç Verme
Madde 15- Madde 17 de belirtilenler dışındaki kitap ve materyalin ödünç verilmesine ilişkin esaslar bu Yönerge hükümleri çerçevesi içinde Daire Başkanlığı tarafından belirlenir.
Üniversitenin öğretim elemanları bir defada en çok 30 gün süre ile en çok 10 (on) kitap, idari personel ile yüksek lisans ve doktora öğrencileri bir defada en çok 20 (yirmi) gün süre ile en çok 5 (beş) kitap; Üniversitenin ön lisans ve lisans öğrencileri bir defada en çok 15 gün süreyle en çok 5 (beş) kitap ödünç alabilirler. Okuyucular aldıkları bu kitapları ödünç verme süreleri sonunda iade etmedikçe yeni kitap ve materyal alamazlar. Ancak, ödünç alınan bir kitap süresi içinde başka bir okuyucu tarafından istenmemiş ise, o kitabın bir defa daha en çok aynı süre ile aynı okuyucuda bulunmasına izin verebilir. Bu ek süre sonunda iade edilen bir kitap en az 1 (bir) hafta kütüphanede kalmadıkça aynı okuyucuya tekrar ödünç verilemez.
Gerektiğinde ödünç verme süresi dolmadan materyali geri isteyebilir.
Başka üniversitelerin öğretim elemanlarına kitap ödünç verme işlemlerinde karşılıklı olma esası uygulanır.

Ödünç Alanın Yükümlülükleri
Madde 16- Kütüphaneden kitap veya başka bir materyali ödünç alan kişi o kitap ve materyali özenle ve iyi kullanmak ve en geç ödünç verme süresi sonunda geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülüklerini yerine getirmeyen kişiler hakkında bu Yönergenin, ilgili disiplin yönetmeliği hükümleri ve diğer yasal işlemler uygulanır.
 

Ödünç Verilemeyecek Kitap ve Diğer Materyaller
Madde 17- Aşağıda belirtilen kütüphane materyalleri dışarıya ödünç verilemez.
a) Başvuru (müracaat) eserleri /Abstrak, indeks, sözlük, ansiklopedi, v.b.)
b) Tezler,
c) Görsel-işitsel araçlar,
d) Ciltlenmemiş süreli yayınlar,
f) Müzik notaları,
g) Atlas, harita ve slaytlar,
h) Koleksiyon parçaları heykel, sanatsal v.b. materyaller,
i) Bağlı kütüphane birimlerinin önerileri üzerine Daire Başkanlığı tarafından belirlenen ve kütüphane dışına çıkarılmasında sakınca bulunan diğer materyaller.
İhtiyaç sahipleri bu gibi materyallerden sadece kütüphane içinde ve gerektiğinde bir görevlinin gözetiminde yararlanabilirler.

Gününde İade Edilmeyen Kitap ve Diğer Materyaller
Madde 18- Ödünç aldığı kitap ve benzeri materyali en geç ödünç verme süresi içinde iade etmeyen kişi, başkaca hiçbir işleme gerek bulunmaksızın süre sonunu izleyen günden itibaren geçen her gün için Daire Başkanlığı tarafından belirlenip Rektörlükçe onaylanan ve kütüphanelere duyurulmuş olan gecikme cezası miktarını ödemekle yükümlüdür. Kendisine ödeme cezası uygulanmasına başlanmış olan bir kişiye, ödünç aldığı materyali iade etmediği ve tahakkuk eden gecikme cezası miktarının tamamını ödemediği sürece, hiçbir şekilde başka bir kitap veya materyal ödünç verilmez.
Gecikme cezası uygulanan gün sayısının 30 (otuz) günü aşması halinde kütüphane yöneticileri gecikme cezasını uygulamaya devam edip, veya o kitap veya materyal hakkında kaybedilmemiş gibi işlem yaparlar.
Üniversite öğretim elemanları ve personeline ait ödenmeyen para cezaları aylıklarından kesilir.
Karşılıklı olma esası uyarınca ödünç verme sisteminden yararlanmaları halinde diğer üniversite öğretim elemanları, personeli ve öğrencileri hakkında ilgili üniversitelerin Rektörlükleri aracılığı ile aynı hükümler uygulanır.

Ödünç Alınan Kitap ve Materyalin Yıpratılması ve Kaybı
Madde 19- Bir kitap veya benzeri materyali ödünç alan kişi, o kitap ve materyalde dikkatsiz veya kötü kullanma sonucu meydana gelen yıpranma ve hasarı tazmin etmekle yükümlüdür. Bu durumda o kişinin ödemek zorunda olduğu miktar, o kitap veya materyalin o günkü değeri ve meydana gelen hasarın miktar ve niteliği göz önüne alınmak sureti ile, Daire Başkanlığınca oluşturulan (2 kütüphaneci, 1 satınalma memuru) komisyonca ya da yetkilendireceği kişi/kişilerce belirlenir.
Yıpranma ve hasar sonucu kullanılamaz hale geldiği belirlenen kitap ve benzeri materyal hakkında kaybedilmiş kitap ve materyale ilişkin hükümler uygulanır.
Ödünç alınan kitap veya benzeri materyalin kaybedilmesi veya hakkında kaybedilmiş işlemi uygulanması halinde kitap veya benzeri materyali ödünç alan kişiden, ödünç aldığı kitap veya materyal hakkında kaybedilmiş işlemi uygulanmasına başlandığının kendisine yazılı olarak bildirildiği tarihe kadar geçen süre için tahakkuk ettirilen gecikme cezasını da ödemek kaydı ile, tam ve ciltli bir örneğini/nüshasını temin ve teslim etmesi istenir.
Kaybedilmiş veya hakkında kaybedilmiş işlemi uygulanan kitap veya benzeri materyalin belirtilen şekillerde temin ve teslimin mümkün olmaması halinde o kitap veya materyal Daire Başkanlığınca oluşturulan komisyonca o günün rayiç bedeli tespit edilerek, tespit edilen miktarın üç katı tutarı para cezası uygulanır.
 

Gecikme Cezası ve Kaybolan Materyal İçin Tazminatın Ödenmemesi
Madde 20- Ödünç aldığı kitap veya benzeri materyali en geç ödünç alma süresi sonunda iade etmeyen, tahakkuk eden gecikme cezasını ödemeyen veya kaybettiği materyali 19 uncu madde uyarınca temin ve teslim veya tazmin etmeyen kişiye hiçbir şekilde başka kitap veya benzeri materyal ödünç verilmez ve bu kişi hiçbir şekilde kütüphane hizmetinden yararlandırılmaz.
Kütüphaneden aldığı kitap veya benzeri materyal ile ilgili yükümlülüklerinin tümünü yerine getirmemiş olan bir öğrenciye geçici mezuniyet belgesi ve diploması verilmez. Üniversitenin öğretim elemanları ile personeli ve diğer üniversitenin personeli hakkında gecikme cezası ve kaybedilen malzemeye ilişkin tazminat miktarının tahsili hususunda bu Yönetmeliğin 18 inci madde hükümleri uygulanır.
Her öğretim yılı başında kütüphane ödünç verme servisi kütüphane ile ilişiği olan öğrencilerin listesine bağlı bulundukları birimin Öğrenci İşleri Bürosuna gönderir. Bu öğrenciler kütüphane ile ilişiği olmadığını belirten belgeyi Öğrenci İşleri Bürosuna vermedikçe kayıtları yenilenmez, kendilerine Üniversite kimlik kartı verilmez.
Bu işlemler Daire Başkanının Koordinatörlüğünde Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı ve Personel Daire Başkanlığının işbirliği ile yürütülür.
 

İlişik Kesme
Madde 21- Emekli olan, istifa eden, sözleşmesi yenilenmeyen öğretim elemanları ve personel ile mezuniyet veya kayıt silme durumundaki öğrenciler Üniversite Merkez Kütüphanesi başta olmak üzere, bağlı bulundukları birim kütüphanelerinden ilişik kesme belgesi almak zorundadır. Bu durumdaki öğrencilerin isimleri Öğrenci İşleri Bürosu’nca, Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı’na bildirilir. Kütüphaneye herhangi bir nedenle borcu olan, üzerinde ödünç yayın bulunanlara, yükümlülüklerini yerine getirmedikleri süre içerisinde ilişik kesme belgesi verilmez.
 

Kütüphane ve Dokümantasyon Danışma Kurulu ve Görevleri
Madde 22- Kütüphane ve Dokümantasyon Danışma Kurulu Rektör veya görevlendireceği bir Rektör Yardımcısı başkanlığında; üniversite senatosunca kütüphaneleri olan birimler esas alınarak seçilen 3 Dekan, 2 Meslek Yüksekokul Müdürü ve 1 Yüksekokul Müdürü ile Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı’ndan oluşur.
 Danışma Kurulu her yıl şubat ayı içinde olağan olarak ve gerektiğinde başkanın çağrısı üzerine toplanır. Kurulun sekreterlik hizmetleri daire Başkanlığınca yürütülür.
Kütüphane ve Dokümantasyon Danışma Kurulunun Görevleri
a) Kütüphaneler arasında genel koordinasyon ve işbirliği konularında gözlem ve gerektiğinde önerilerde bulunmak,
b) Kütüphanelerce verilen hizmetleri izlemek ve bu hizmetlerin geliştirilmesi için önerilerde bulunmak,
c) Daire Başkanlığı tarafından hazırlanmış olan yıllık faaliyet raporunu incelemek, bu faaliyetlere ilişkin görüş bildirmek ve önerilerde bulunmak,
d) Daire Başkanlığınca hazırlanan bütçe taslağını incelemek ve konu ile ilgili görüş bildirmek,
e) Satın alınacak kitap ve diğer her türlü materyal için uygulanacak esaslar hakkında görüş bildirmek ve önerilerde bulunmak,
f) Bu Yönergenin hükümlerinin gerektirdiği veya Rektör tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek.
 

Yürürlük
Madde 23- Bu Yönerge Üniversite Senatosunca kabul edildiği tarihte yürürlüğe girer.
 

Yürütme
Madde 24- Bu Yönerge hükümlerini Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörü yürütür.